Tanzania kaskazini ina hifadhi mbili maarufu zaidi Afrika - Serengeti na Ngorongoro. Kwa watalii wengi wanaopanga safari yao ya kwanza, swali la “ipi kwanza?” au “ninaweza kutembelea zote mbili?” linajitokeza haraka. Jibu fupi ni: tembelea zote mbili. Hata hivyo, kuelewa tofauti zao kunakusaidia kupanga muda wako vizuri.
Ukubwa na Jiografia
Serengeti ina ukubwa wa kilomita za mraba 14,763 - eneo kubwa la nyanda za wazi, misitu mifupi, na mabonde ya mito. Hakuna mipaka ya asili iliyofungwa - wanyama wanaweza kusafiri kwa uhuru kati ya Serengeti Tanzania na Masai Mara Kenya.
Ngorongoro ni hali tofauti kabisa. Kreta yenyewe (caldera) ina ukubwa wa kilomita za mraba 260 tu - lakini ni moja ya maeneo ya wanyama yenye msongamano mkubwa zaidi Duniani. Kreta hii iliundwa takriban miaka milioni 2-3 iliyopita baada ya volkano kubwa kushindwa na kuanguka ndani yake. Ukuta wa kreta unafika mita 600 juu ya sakafu, ukifanya kuwa “bustani ya wanyama” ya asili.
Wanyama na Uwezekano wa Kuona
Serengeti
Serengeti inajulikana hasa kwa idadi kubwa ya wanyama wanaohama - nyumbu milioni 1.5+, pundamilia 200,000, na swala 300,000 wanaofanya Uhamiaji Mkubwa kila mwaka. Lakini hata bila Uhamiaji, Serengeti ina wanyama wa kutosha kuifanya safari yoyote ya siku 3-4 kuwa ya kufurahisha sana.
Serengeti ni maarufu kwa:
- Simba wengi na makundi makubwa
- Chui wanaoonekana mara kwa mara kwenye miti ya sausage
- Fisi wengi (spotted hyena) wanaounda makundi makubwa
- Mbwa mwitu wa Afrika (rare, lakini wanapatikana kaskazini)
- Ndege wa aina 500+
Changamoto ya Serengeti ni kwamba eneo lake kubwa linamaanisha mara nyingi unatumia muda mrefu ukisafiri kabla ya kufikia wanyama. Siku nyingine unaweza kusafiri saa 2 kabla ya kuona kitu cha kuvutia sana.
Ngorongoro Kreta
Kreta inaweza kuwa bora zaidi kwa wanyama kwa kila saa ya safari. Wanyama wanabaki kreta mwaka mzima kwa sababu hawana sababu ya kuhama - maji, chakula, na usalama vipo ndani yake. Hii inamaanisha unaweza kushuka asubuhi na kuona Big Five zote katika saa 4-5.
Kreta inajulikana hasa kwa:
- Faru wekundu (Black rhinoceros): Hii ndiyo sehemu bora zaidi Tanzania - na moja ya bora Afrika - kuona faru. Idadi ndogo lakini inayohifadhiwa vizuri inaishi kretani, na mara nyingi wanaonekana karibu na bwawa la Ngoitokitok.
- Simba: Kreta ina makundi kadhaa ya simba ambayo yamekuwa yakifuatiliwa kwa miongo mingi. Uwezekano wa kuona simba kretani ni karibu asilimia 100.
- Tembo wakubwa wa pembe ndefu: Tembo wa kretani wamejulikana kwa pembe ndefu za ajabu - ingawa idadi yao imepungua.
- Flamingo: Ziwa Magadi kwenye sakafu ya kreta lina flamingo wengi wa rangi ya waridi, hasa wakati wa mvua.
Big Five Kwa Urahisi
Kwa umakini, Ngorongoro inafanya iwe rahisi sana kuona Big Five - simba, faru, tembo, nyati, na chui. Serengeti pia ina Big Five lakini faru ni nadra sana. Kama kutaka ona faru ni kipaumbele chako, Ngorongoro ndiyo jibu.
Uhamiaji Mkubwa - Sifa ya Serengeti Pekee
Uhamiaji Mkubwa - tukio kubwa zaidi la wanyama Duniani - unafanyika Serengeti. Nyumbu zaidi ya milioni 1.5 wanafuata mvua na chakula katika mzunguko wa mwaka mzima kati ya Serengeti Tanzania na Masai Mara Kenya. Kreta ya Ngorongoro haina Uhamiaji - wanyama wake wanabaki kretani mwaka mzima.
Kama safari yako inategemea kuona Uhamiaji, Serengeti ndiyo lazima. Ikiwa una muda mdogo na unataka uhakika wa kuona wanyama wengi haraka, Ngorongoro inashinda.
Msongamano wa Watalii
Hii ni tatizo kubwa la Ngorongoro. Kreta ndogo inayovutia watalii wengi inamaanisha wakati wa kilele (Julai-Agosti na Desemba-Januari), magari mengi yanakusanyika karibu na simba au faru, na wakati mwingine inashindikana kupiga picha nzuri bila magari mengine kwenye background.
Serengeti pia ina magari mengi katika sehemu zinazojulikana (hasa Seronera), lakini ukubwa wake mkubwa unamaanisha unaweza kusafiri sehemu za mbali na kupata utulivu zaidi.
Suluhisho la msongamano Ngorongoro: Shuka kabla ya saa 2 asubuhi Tanzania (yaani kabla ya jua kuchomoza). Magari mengi ya watalii yanashuka saa 3-4, kwa hivyo kufika mapema zaidi kunakupa saa moja hadi mbili peke yako (au karibu peke yako) na wanyama.
Ada na Gharama
Ngorongoro: Ada ya kuingia Ngorongoro Conservation Area ni takriban USD 70-80 kwa mtu kwa siku. Kushuka ndani ya kreta kunagharimu ziada ya takriban USD 60 kwa gari (si kwa mtu). Kwa hivyo kwa familia au kikundi cha watu 4-6, ada ya kushuka inagawanywa.
Serengeti: Ada ya kuingia ni takriban USD 60-80 kwa mtu kwa siku. Hakuna ada ya ziada kwa sehemu maalum ndani ya hifadhi.
Kwa safari ya siku 3 kila hifadhi, gharama za ada peke yake (bila gari, mwongozo, au malazi) zinaweza kufikia USD 450-600 kwa mtu.
Kukaa Wapi
Karibu na Serengeti
Lodges nyingi za Serengeti zipo ndani au karibu na hifadhi. Seronera (katikati) ni eneo maarufu kwa sababu ya wanyama wa karibu, lakini pia ina watalii wengi. Sehemu za kaskazini (Lobo) au kusini (Ndutu - maarufu kwa kuzaa kwa nyumbu Januari-Machi) zinatoa utulivu zaidi.
Karibu na Ngorongoro
Lodges nyingi zipo juu ya ukingo wa kreta (crater rim), zikitoa mwonekano mzuri wa kreta yote. Serian’s Camp, Ngorongoro Crater Lodge, na &Beyond Ngorongoro Crater Lodge ni lodges za kifahari zinazopendwa. Zinaweza kugharimu USD 600-1,500 kwa mtu kwa usiku.
Unaweza pia kukaa Karatu, mji mdogo karibu, kwa bei nafuu zaidi (USD 50-150 kwa usiku) na kusafiri kila siku hadi kreta.
Safari Inayopendekeza Uchanganye Zote Mbili
Mpango wa kawaida wa siku 6-7 kaskazini Tanzania:
- Siku 1: Fika Arusha, mapumziko
- Siku 2: Tarangire (tembo wengi, baobab)
- Siku 3: Ngorongoro - shuka kretani asubuhi mapema
- Siku 4-6: Serengeti (siku 3 zinakupa muda wa kuzunguka sehemu tofauti)
- Siku 7: Rudi Arusha, kuruka
Angalia zaidi kuhusu hifadhi hizi katika mwongozo wetu wa Serengeti na Ngorongoro.
Hitimisho
Serengeti na Ngorongoro hazishindani - zinakamilishana. Kama una muda wa siku 6-8 kaskazini Tanzania, tembelea zote mbili. Kama una siku 3-4 tu na lazima uchague moja:
- Chagua Serengeti kama: unataka Uhamiaji Mkubwa, unapenda safari ndefu za kuzunguka nyanda, au unataka uzoefu wa kweli wa savanna bila kujisikia ndani ya “bustani ya wanyama”
- Chagua Ngorongoro kama: unataka uhakika wa kuona Big Five ikijumuisha faru, una muda mchache, au una watoto wadogo ambao wanapata uchovu gari haraka
Panga Safari Yako
Tayari kupanga safari yako Tanzania kaskazini? Hapa kuna rasilimali za kukusaidia: